به گزارش فرانما، در حالی که جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶ آغاز شده، پرسش اصلی این است که آیا سیاست—از غزه تا ایران و حتی آمریکا—میتواند مانند برلیناله امسال، فضای جشنواره را تحتالشعاع قرار دهد یا خیر. تجربه برلین نشان داد که چگونه بحثهای سیاسی میتواند بر فیلمها سایه بیندازد و حتی مدیریت جشنواره را با بحران روبهرو کند.
برلیناله؛ نمونهای هشداردهنده
در جشنواره برلین امسال، بحثهای تند درباره جنگ غزه به سرعت از فیلمها پیشی گرفت.
- سخنان کارگردان سوری–فلسطینی عبدالله الخطیب علیه سیاستهای آلمان
- واکنشهای رسانهای و درخواست برخی برای بازداشت او
- فشارهای سیاسی بر مدیریت جشنواره
همگی باعث شدند برلیناله بیش از آنکه درباره سینما باشد، به میدان جدل سیاسی تبدیل شود.
آیا کن ۲۰۲۶ مسیر مشابهی را طی میکند؟
به گفته مایک داونی، تهیهکننده و رئیس پیشین آکادمی فیلم اروپا، شکافهای سیاسی مشابه در کن نیز وجود دارد و اگر جشنواره «روایت را مدیریت نکند»، احتمال تکرار تجربه برلین وجود دارد.
دلایل حساسیت امسال:
- حضور فیلمسازان فلسطینی از جمله راکان مایاسی
- حضور پررنگ فیلمسازان ایرانی مانند اصغر فرهادی، پگاه آهنگرانی، کریم لکزاده و مهسا کارمپُور
- حضور دو کارگردان برجسته روس: آندری زویاگینتسف و کانتمیر بالاگوف
- ادامه جنگ روسیه و اوکراین
- فضای سیاسی داغ آمریکا در آستانه انتخابات
این ترکیب، کن را به بستری بالقوه برای بحثهای سیاسی تبدیل کرده است.
سابقه کن در مدیریت بحرانهای سیاسی
سال گذشته، کن با وجود فضای ملتهب جهانی، توانست تعادل را حفظ کند:
- ژولیت بینوش در مراسم افتتاحیه از خبرنگار کشتهشده غزه، فاطمه حسونه، تجلیل کرد.
- رابرت دنیرو در مراسم نخل طلای افتخاری، به دونالد ترامپ حمله کرد.
- بیش از ۳۰۰ فیلمساز، از جمله بینوش، خاویر باردم، واکین فینیکس و پدرو پاسکال، نامهای درباره «سکوت صنعت» نسبت به غزه امضا کردند.
با این حال، جشنواره اجازه نداد سیاست بر فیلمها غلبه کند.
فضای امسال کن؛ امنیت بیشتر برای بیان سیاسی
به گفته سلمی ابو عیاش از مؤسسه فیلم فلسطین، کن برخلاف برلین، فضایی «امن و شنیدهشونده» برای فیلمسازان فلسطینی ایجاد کرده است. او میگوید:
«در کن احساس امنیت و قدردانی میکنیم. اینجا درها باز است و آزادی بیان حفظ میشود.»
چرا کن کمتر دچار بحران میشود؟
کن پس از تجربه ۱۹۶۸، مدیریت اعتراضات را به بخشی از ساختار خود تبدیل کرده است:
- ممنوعیت کامل اعتراض روی فرش قرمز
- برنامهریزی دقیق مراسمها
- تمرکز بر نمایش و صنعت سینما
- انتقال بحثهای سیاسی به نشستها و فضاهای خارج از کاخ جشنواره
به همین دلیل، کن معمولاً اجازه میدهد «صداها شنیده شوند» اما کنترل روایت را از دست نمیدهد.
سینما یا سیاست؛ کدام بر کن ۲۰۲۶ غلبه میکند؟
با توجه به حضور فیلمسازان ایرانی، فلسطینی، روس و آمریکایی، سیاست قطعاً در گفتوگوهای امسال حضور خواهد داشت. اما اگر تاریخ راهنما باشد، کن اجازه میدهد سیاست شنیده شود اما تمرکز را بر فیلمها نگه میدارد؛ همان چیزی که این جشنواره را از دیگر رویدادهای جهانی متمایز میکند.
Will Politics Dominate Cannes 2026?
According to Faranema, Cannes opens amid global tensions — from Gaza to Iran and Russia — raising questions about whether political debate will overshadow cinema as it did in Berlin. Yet Cannes’ long‑standing ability to absorb controversy without losing control may once again keep the spotlight on the films.
