به گزارش فرانما، بهرام شاه‌محمدلو، بازیگر، کارگردان و چهره ماندگار تلویزیون کودک ایران، در شبی با حضور خانواده و دوستان قدیمی‌اش تجلیل شد؛ مراسمی که بخش مهمی از آن به مرور خاطرات نسل نخست هنرمندان فعال در حوزه کودک و نوجوان و یادآوری دورانی گذشت که «آقای حکایتی» پای ثابت کودکی یک نسل بود.
این مراسم عصر جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵ در فرهنگسرای ارسباران و در قالب برنامه کانون ادبی زمستان برگزار شد.
راضیه برومند، همسر بهرام شاه‌محمدلو، احترام برومند و لیلی رشیدی نیز در این مراسم حضور داشتند. رضا فیاضی، رضا بابک، رسول نجفیان، ایرج راد، فرهنگ جولایی و غلامرضا کاظمی دینانی از جمله هنرمندانی بودند که درباره شاه‌محمدلو و سابقه فعالیت او سخن گفتند.
بخش قابل توجهی از سخنان حاضران به فعالیت‌های شاه‌محمدلو در حوزه تئاتر و تلویزیون کودک و نوجوان اختصاص داشت؛ فعالیت‌هایی که از دهه ۱۳۵۰ آغاز شد و بعدها با شخصیت «آقای حکایتی» به یکی از خاطرات ماندگار تلویزیون ایران تبدیل شد.
«آقای حکایتی» در میان دوستان قدیمی
مدیر و مجری کانون ادبی زمستان در ابتدای مراسم، بهرام شاه‌محمدلو را هنرمندی معرفی کرد که فعالیتش تنها به بازیگری محدود نبوده است.
او با اشاره به کارنامه شاه‌محمدلو در سینما، تئاتر و تلویزیون تأکید کرد که سهم این هنرمند در تولید آثار کودک و نوجوان جایگاه ویژه‌ای در کارنامه او دارد.
با این حال، برای بخش بزرگی از مخاطبان، نام شاه‌محمدلو همچنان بیش از هر چیز با یک شخصیت گره خورده است: «آقای حکایتی».
شخصیتی که با کتاب قصه، لحن آرام و شیوه متفاوت روایت، در مجموعه «زیر گنبد کبود» مقابل کودکان می‌نشست و قصه را به نقطه آغاز یک ماجرای نمایشی تبدیل می‌کرد.
ایرج راد: شما پایه‌گذار یک جریان بودید
ایرج راد در این مراسم بر نقش شاه‌محمدلو و هم‌نسلانش در شکل‌گیری جریان حرفه‌ای تئاتر کودک ایران تأکید کرد.
او خطاب به شاه‌محمدلو گفت فعالیت‌هایی که این نسل در سال‌های گذشته انجام داده‌اند، تنها مجموعه‌ای از آثار نمایشی نبوده، بلکه زمینه شکل‌گیری یک جریان فرهنگی برای کودکان و نوجوانان را فراهم کرده است.
راد به فعالیت گروهی از هنرمندان در ابتدای دهه ۱۳۵۰ اشاره کرد و گفت:
«شما پایه‌گذار مسائل فرهنگی، به‌خصوص در زمینه کودک و نوجوان بودید.»
او همچنین از فضای گروهی و روابط میان هنرمندان آن دوره یاد کرد؛ فضایی که به گفته او با عشق، احساس، عاطفه و همکاری جمعی همراه بود.
راد سپس از داود رشیدی نیز یاد کرد و گفت حضور شاه‌محمدلو در یک خانواده گسترده هنری، بخش مهمی از مسیر حرفه‌ای او را شکل داده است.
خانواده‌ای که هنر در آن جریان داشت
یکی از محورهای تکرارشونده مراسم، خانواده هنری شاه‌محمدلو و برومند بود.
فرهنگ جولایی با اشاره به سال‌ها همکاری با اعضای این خانواده گفت به خانواده برومند و شاه‌محمدلو افتخار می‌کند.
ایرج راد نیز با اشاره به همین موضوع گفت همیشه به شاه‌محمدلو «غبطه» می‌خورده است؛ زیرا در کنار او خانواده‌ای قرار داشته که فعالیت هنری را می‌شناخته و از آن حمایت می‌کرده است.
راضیه برومند، همسر شاه‌محمدلو، خود از فعالان قدیمی حوزه کودک و نوجوان است و در تولید برخی دوره‌های «زیر گنبد کبود» نیز نقش داشته است.
این پیوند خانوادگی با حضور احترام برومند و لیلی رشیدی در مراسم، یکی از وجوه پررنگ شب بزرگداشت «آقای حکایتی» بود.
رضا فیاضی و خاطره ورود به دنیای کودک
رضا فیاضی نیز در این مراسم به نخستین سال‌های فعالیت خود در تلویزیون بازگشت.
او از حضورش در مجموعه «گلباران» در سال‌های ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ به کارگردانی رضا بابک یاد کرد و گفت ورود به حوزه کودک و نوجوان یکی از اتفاق‌های مهم زندگی حرفه‌ای او بوده است.
فیاضی آشنایی با هنرمندانی چون مرضیه برومند و بهرام شاه‌محمدلو در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را از خوش‌شانسی‌های زندگی خود توصیف کرد.
این خاطره بار دیگر مراسم را به دهه‌ای برد که گروهی از بازیگران، نویسندگان و کارگردانان جوان در حال تجربه فرم‌های تازه‌ای برای تئاتر و تلویزیون کودک بودند.
آغاز یک جریان در دهه ۱۳۵۰
شاه‌محمدلو از اوایل دهه ۱۳۵۰ به شکل جدی وارد فعالیت‌های نمایشی کودک شد.
او همراه با هنرمندانی از جمله رضا بابک، مرضیه برومند و دیگر فعالان آن نسل در تجربه‌های حرفه‌ای مرتبط با تئاتر کودک کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان حضور داشت.
این مسیر بعدها به تولید مجموعه‌های تلویزیونی متعددی رسید.
شاه‌محمدلو در کنار بازیگری، در مقام کارگردان و تهیه‌کننده نیز فعالیت کرد و بخش مهمی از کارنامه خود را به تولید برای کودکان اختصاص داد.
اما نقطه‌ای که نام او را به حافظه عمومی سپرد، در نیمه دوم دهه ۱۳۶۰ شکل گرفت.
وقتی «زیر گنبد کبود» متولد شد
نخستین سری مجموعه «زیر گنبد کبود» در سال ۱۳۶۶ تولید شد.
شاه‌محمدلو در این برنامه در قالب شخصیت «آقای حکایتی» ظاهر می‌شد؛ قصه‌گویی که ماجراهای خود را برای کودکان تعریف می‌کرد و قصه‌ها زمینه شکل‌گیری موقعیت‌های نمایشی را فراهم می‌کردند.
مجموعه در دوره‌های دیگری نیز ادامه یافت و به یکی از شناخته‌شده‌ترین برنامه‌های کودک تلویزیون ایران در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ تبدیل شد.
سادگی اجرا، استفاده از قصه به‌جای آموزش مستقیم و ارتباط آرام قصه‌گو با کودک از ویژگی‌هایی بود که «زیر گنبد کبود» را از بسیاری از برنامه‌های مشابه جدا می‌کرد.
«آقای حکایتی» به‌تدریج از یک شخصیت تلویزیونی فراتر رفت و به بخشی از حافظه نسلی مخاطبان تبدیل شد.
هنر باید جامعه را توانمند کند
غلامرضا کاظمی دینانی در بخش دیگری از مراسم، درباره مسئولیت اجتماعی هنر سخن گفت.
او اثرگذاری هنر را در سه مرحله توصیف کرد: آگاه کردن، دانا کردن و توانمند کردن جامعه.
از نگاه او، جامعه‌ای که این سه ویژگی را به دست بیاورد، امکان حرکت به سوی پایداری و شادی بیشتری خواهد داشت.
طرح این موضوع در مراسم بزرگداشت شاه‌محمدلو نیز به یکی از محورهای اصلی شب پیوند خورد؛ اینکه آثار کودک و نوجوان تنها برای سرگرمی ساخته نمی‌شوند و می‌توانند در شکل‌گیری نگرش یک نسل تأثیرگذار باشند.
شاه‌محمدلو: هرچه داریم از دوست است
بهرام شاه‌محمدلو نیز در بخش پایانی مراسم پشت میکروفن رفت و سخنان خود را با جمله‌ای کوتاه آغاز کرد:
«هرچه دارم از دوست است.»
او سپس درباره مفهوم «دوست» سخن گفت و توضیح داد که دوستی تنها به یک رابطه شخصی محدود نمی‌شود.
از نگاه او، سال‌ها همراهی، همکاری، هم‌رشته بودن و تجربه‌های مشترک می‌تواند آدم‌ها را در مسیر زندگی و کار به یکدیگر نزدیک کند.
این سخنان در شبی مطرح شد که بسیاری از دوستان و همکاران چند دهه فعالیت حرفه‌ای او در سالن حضور داشتند.
روایت پسر «آقای حکایتی»
در ادامه، سهراب شاه‌محمدلو نیز از پدرش سخن گفت.
او به بخش دیگری از زندگی بهرام شاه‌محمدلو اشاره کرد که کمتر در روایت‌های حرفه‌ای دیده شده است: علاقه به طبیعت و کوهستان.
سهراب گفت پدرش سبک زندگی در طبیعت و کوهستان را به او و برادرش آموخته و همین تجربه زمینه آشنایی آنها با افراد و تجربه‌های تازه را فراهم کرده است.
به این ترتیب، تصویر «آقای حکایتی» در این شب تنها به شخصیت روی صفحه تلویزیون محدود نماند و بخشی از زندگی خانوادگی او نیز روایت شد.
پایان شب با مولانا
مراسم با اجرای قطعه‌ای بر اساس اشعار مولانا توسط رسول نجفیان به پایان رسید.
نجفیان این اجرا را به بهرام شاه‌محمدلو تقدیم کرد.
شبی که با مرور بیش از نیم قرن فعالیت هنری آغاز شده بود، در نهایت به خاطره شخصیتی رسید که نامش هنوز برای بسیاری از مخاطبان با آغاز یک قصه همراه است:
«آقای حکایتی».
.
A Night Honoring Bahram Shah-Mohammadlou, Iran’s Beloved “Mr. Storyteller”
Faranema reports that Iranian actor, director and veteran children’s television figure Bahram Shahmohammadloo was honored in Tehran during an evening attended by his family, longtime colleagues and fellow artists. The event revisited more than five decades of his work, with particular attention to his influential role in children’s theater and television and his enduring character known as “Mr. Storyteller.”
The ceremony was held on Friday, August 28, 2026, at Tehran’s Arasbaran Cultural Center as part of a program organized by the Zemestan Literary Center.
Razieh Boroumand, Shah-Mohammadlou’s wife, Ehtaram Boroumand and Lili Rashidi were among the family members attending the event.
Reza Fayyazi, Reza Babak, Rasoul Najafian, Iraj Rad, Farhang Joolaee and Gholamreza Kazemi Dinan were also present and spoke about Shah-Mohammadlou’s career.
Much of the evening focused on his contributions to children’s theater and television, a career that began in the 1970s and eventually produced one of Iranian television’s most recognizable children’s characters.
Remembering “Mr. Storyteller”
For several generations of Iranian viewers, Shah-Mohammadlou is closely associated with “Aghaye Hekayati,” or “Mr. Storyteller.”
The character appeared in the television series “Zir-e Gonbad-e Kaboud” (“Under the Blue Dome”), sitting before young audiences with a storybook and introducing stories that would develop into dramatic situations.
Rather than relying on direct instruction, the program often used storytelling and performance to communicate its themes.
That approach helped turn “Mr. Storyteller” into one of the enduring figures of Iranian children’s television.
Iraj Rad: You Helped Build a Cultural Movement
Actor Iraj Rad used the ceremony to highlight the work of Shah-Mohammadlou and other artists who helped establish professional children’s theater in Iran.
He described their early activities not simply as a collection of productions, but as the foundation of a broader cultural movement for children and young audiences.
Rad told Shah-Mohammadlou that he had been among those who helped establish important cultural traditions in children’s and youth programming.
He also recalled the close collaboration, emotion and collective spirit that characterized the work of artists of that generation.
Rad paid tribute to the late Davoud Rashidi as well.
An Artistic Family
Several speakers also referred to Shah-Mohammadlou’s place within one of Iran’s well-known artistic families.
Farhang Joolaee spoke warmly of the Shah-Mohammadlou and Boroumand families and remembered years of collaboration with them.
Rad also said he had long admired the support Shah-Mohammadlou received from a family deeply familiar with art and performance.
Razieh Boroumand, Shah-Mohammadlou’s wife, has herself been active in children’s programming and was involved in later editions of “Zir-e Gonbad-e Kaboud.”
Reza Fayyazi Remembers Entering Children’s Television
Reza Fayyazi recalled his early television work in the mid-1970s and his introduction to children’s programming.
He described meeting artists including Marzieh Boroumand and Bahram Shah-Mohammadlou through the Institute for the Intellectual Development of Children and Young Adults as one of the fortunate moments of his professional life.
His memories returned the ceremony to a period when a new generation of Iranian actors, writers and directors were experimenting with new forms of children’s theater and television.
The Birth of “Zir-e Gonbad-e Kaboud”
The first series of “Zir-e Gonbad-e Kaboud” was produced in 1987.
Shah-Mohammadlou appeared as “Mr. Storyteller,” whose stories became the starting point for theatrical and educational narratives involving the other characters.
Additional editions followed, and the program became one of the most recognizable children’s television productions in Iran during the late 1980s and 1990s.
Its use of storytelling rather than direct moral instruction helped distinguish it from many children’s programs of the period.
Over time, “Mr. Storyteller” became more than a television character and entered the collective memory of a generation.
Art Should Empower Society
Gholamreza Kazemi Dinan used his remarks to discuss the social function of art.
He described artistic impact in three stages: raising awareness, increasing knowledge and empowering society.
He argued that societies capable of achieving these three goals are better positioned to move toward stability and happiness.
The point echoed one of the themes running through the ceremony: children’s art is not merely entertainment but can influence how a generation understands the world.
Shah-Mohammadlou: Everything We Have Comes From Friendship
Bahram Shah-Mohammadlou eventually addressed the audience himself.
He began with a simple statement:
“Everything we have comes from friendship.”
He then reflected on the meaning of friendship, explaining that it is not limited to a conventional personal relationship.
Years of working together, sharing a profession and experiencing life side by side, he said, can bring people into lasting companionship.
The remarks carried particular weight on a night when many colleagues from different stages of his long career were gathered in the same room.
His Son Remembers Life Beyond the Stage
Shah-Mohammadlou’s son, Sohrab Shah-Mohammadlou, also spoke during the event.
He recalled his father’s love of nature and mountain life and said that his father had passed that lifestyle on to him and his brother.
The story offered a more personal view of a figure known publicly through decades of television and theater.
The Night Ends With Rumi
The ceremony concluded with Rasoul Najafian performing a piece based on poetry by Rumi and dedicating it to Bahram Shah-Mohammadlou.
An evening that began as a tribute to more than five decades of artistic work ultimately returned to the character through which millions of Iranian viewers still remember him:
“Mr. Storyteller.”
