به گزارش فرانما، بلا تار (Béla Tarr)، فیلمساز برجسته مجارستانی و یکی از مهمترین چهرههای سینمای هنری اروپا، در سن 70 سالگی درگذشت. خبر درگذشت او توسط فیلمساز مجارستانی بنسه فلیگوف (Bence Fliegauf) به خبرگزاری ملی مجارستان MTI اعلام شد و آکادمی فیلم اروپا نیز با انتشار یادنامهای خبر را تأیید کرد و نوشت که تار «پس از یک بیماری طولانی و جدی» چشم از جهان فروبست.
کارنامه هنری و سبک سینمایی
بلا تار طی چهار دهه فعالیت، 9 فیلم بلند ساخت. او کار خود را با «آشیانه خانوادگی» (Family Nest – 1979) آغاز کرد و با «اسب تورین» (The Turin Horse – 2011) به پایان رساند. آثار او با برداشتهای طولانی، ریتم کند، قابهای سیاهوسفید و فضاسازیهای سرد و مینیمالیستی شناخته میشوند؛ ویژگیهایی که به «رئالیسم زمانی» شهرت یافتند. تار با کنار گذاشتن روایتهای کلاسیک، بر تجربه مستقیم زمان و فضا تأکید داشت و زندگی انسانهای حاشیهنشین و سرخورده در چشماندازهای تلخ پساکمونیستی مجارستان را به تصویر میکشید.
شاهکارها و تأثیرگذاری جهانی
فیلم «شیطانتانگو» (Sátántangó – 1994)، اقتباسی 450 دقیقهای از رمان لازلو کراسناهورکای، یکی از آثار بنیادین جنبش «سینمای کند» محسوب میشود. این فیلم و دیگر آثار تار الهامبخش کارگردانان بزرگی چون گاس ون سنت (Gus Van Sant) در سهگانه مرگ («Gerry»، «Elephant»، «Last Days») و جیم جارموش (Jim Jarmusch) در سینمای تأملی و مشاهدهگرانهاش بودهاند.
زندگی و فعالیتهای سیاسی
بلا تار در سال 1955 در شهر پچ (Pécs) مجارستان به دنیا آمد و از 16 سالگی در استودیوی بالاش بلا (Balázs Béla Stúdió) فعالیت کرد. نخستین فیلم بلندش «آشیانه خانوادگی» جایزه بزرگ جشنواره مانهایم را گرفت. او پس از تأسیس استودیوی شخصیاش در بوداپست، به دلیل فشارهای سیاسی در سال 1985 تعطیل شد و فیلم «محکومیت» (Damnation – 1988) را مستقل ساخت؛ فیلمی که در جشنواره برلین به نمایش درآمد و نامزد جایزه بهترین فیلم جوان در جوایز اروپایی شد. تار همواره مواضع سیاسی صریح داشت و خود را «آنارشیست چپگرا» میدانست. او منتقد ملیگرایی و پوپولیسم راستگرا بود و بارها علیه سیاستمدارانی چون ویکتور اوربان، مارین لوپن و دونالد ترامپ موضع گرفت. در سال 2023 نیز همراه با گروهی از فیلمسازان، نامهای برای آتشبس در غزه و حمایت از غیرنظامیان امضا کرد.
پایان کارگردانی و فعالیتهای آموزشی
پس از «اسب تورین»، بلا تار اعلام کرد دیگر فیلمی نخواهد ساخت تا از تکرار خود جلوگیری کند. او سپس به آموزش و پرورش نسل جدید فیلمسازان پرداخت. در سال 2012 مدرسه بینالمللی فیلم «film.factory» را در سارایوو بنیان گذاشت و چهرههایی چون گاس ون سنت، آپیچاتپونگ ویراستاکول، کارلوس ریگاداس، تیلدا سوینتن و ژولیت بینوش را بهعنوان استاد به این پروژه دعوت کرد. او همچنین در آکادمیهای مختلف جهان به تدریس پرداخت و کارگاههای بینالمللی برگزار کرد. در سال 2023، آکادمی فیلم اروپا جایزهای ویژه برای تقدیر از خدمات او به سینما اهدا کرد.
Béla Tarr, Hungarian Master of Slow Cinema, Dies at 70
Hungarian filmmaker Béla Tarr, known for his long takes and black‑and‑white slow cinema masterpieces such as Satantango and The Turin Horse, has died at 70. His radical style influenced directors like Gus Van Sant and Jim Jarmusch. After retiring from filmmaking in 2011, Tarr dedicated his career to teaching and founded the film.factory school in Sarajevo. He was honored by the European Film Academy in 2023.
