به گزارش فرانما طرح «تسهیم از مبدأ فروش بلیت سینماهای کشور» که پرداخت سهم قانونی صاحبان آثار را همزمان با خرید بلیت امکانپذیر میکند، پس از چهار دهه انتظار، رسماً آغاز شد؛ طرحی که بهگفته مدیران سینمایی، میتواند ریشهایترین تحول اقتصادی سینمای ایران در سالهای اخیر باشد.
این طرح با حضور گسترده اصناف سینمایی، تهیهکنندگان، پخشکنندگان، سینماداران و مدیران سازمان سینمایی رونمایی شد و بهعنوان نقطه عطفی در مسیر شفافیت مالی، انضباط اقتصادی و امنیت سرمایهگذاری در سینمای ایران معرفی شد.
چرا طرح تسهیم از مبدأ اهمیت دارد؟
پرداخت سهم فیلمها در سینمای ایران طی دهههای گذشته با مشکلات جدی همراه بود:
- فاصله زمانی طولانی میان فروش واقعی و دریافت سهم قانونی
- فرآیندهای پیچیده اداری و مالی
- اختلافات صنفی میان تهیهکنندگان، پخشکنندگان و سینماداران
- ابهامهای مالی و نبود شفافیت
- اختلال در نقدینگی و دشواری برنامهریزی اقتصادی پروژهها
در برخی دورهها، سهم فیلمها چند ماه تا یک سال پس از اکران پرداخت میشد؛ موضوعی که بارها موجب اعتراض صنوف سینمایی شده بود.
از ایده تا اجرا؛ چهار دهه انتظار
با حضور رائد فریدزاده در سازمان سینمایی از مهرماه ۱۴۰۳، کلیدواژه «زنجیره اقتصادی و صنعتی سینما» در سخنان او تکرار شد؛ نشانهای از عزم جدی برای اجرای طرحی که سالها بهدلیل نبود زیرساختها متوقف مانده بود.
یک تیم متخصص فنی مأمور شد زیرساختهای لازم را فراهم کند و پس از ماهها کار مستمر و انجام تستهای موفق، طرح تسهیم از مبدأ به مرحله اجرا رسید.
مزایای اجرای طرح تسهیم از مبدأ
اجرای این طرح، بهگفته مدیران سینمایی، پیامدهای مهمی دارد:
- شفافیت و انضباط مالی
- افزایش امنیت سرمایهگذاری
- بهبود نقدینگی تهیهکنندگان
- کاهش اختلافات صنفی
- افزایش اعتماد میان ارکان صنعت سینما
- حرکت به سمت استانداردهای جهانی
- استفاده از فناوریهای نوین در اقتصاد سینما
این طرح، بهصورت مستقیم سهم تهیهکننده، پخشکننده و سینمادار را در لحظه خرید بلیت تسهیم میکند.
سخنان رائد فریدزاده؛ رئیس سازمان سینمایی
فریدزاده اجرای این طرح را نتیجه اراده جمعی صنوف سینمایی دانست و گفت:
«اگر زیربنای فنی این طرح ایجاد نمیشد، اجرای آن ممکن نبود. این اتفاق حاصل تلاش مؤسسه سینماشهر، معاونت نظارت و ارزشیابی و همراهی صنوف مختلف سینماست.»
او افزود:
«تسهیم از مبدأ، امکان برنامهریزی دقیق سرمایه را فراهم میکند و موجب جذب سرمایه و رونق تولید خواهد شد.»
دیدگاه سینماشهر؛ فناوری در خدمت اقتصاد سینما
حبیب ایلبیگی مدیرعامل مؤسسه سینماشهر گفت:
«آینده سینمای ایران بیش از هر زمان دیگری نیازمند زیرساختهای هوشمند و یکپارچه است. اجرای طرح تسهیم از مبدأ، آغاز مسیری است که در آن سینماشهر نقش مؤثرتری در توسعه فناوریهای سینمایی ایفا خواهد کرد.»
او این طرح را الگویی نوین در مدیریت اقتصاد سینما دانست که بر شفافیت، اعتماد متقابل و انضباط مالی استوار است.
همایون اسعدیان؛ پایان یک درد قدیمی
همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما، این طرح را پایان یک چالش چند دههای دانست:
«سالها با تأخیرهای چندماهه در پرداخت سهم فیلمها مواجه بودیم. در برخی قراردادها، سهم تهیهکننده را هشت ماه بعد پرداخت میکردند. اجرای طرح تسهیم از مبدأ، این مشکل را بهطور ریشهای حل میکند.»
او تأکید کرد که این طرح میتواند چرخه تولید را فعالتر کند و شفافیت بلیتفروشی را افزایش دهد.
مرتضی شایسته؛ خسارتهای سنگین تأخیر در پرداختها
مرتضی شایسته رئیس انجمن پخشکنندگان فیلم گفت:
«سالها پول فیلمها در اختیار سینماداران بود و برخی با تأخیرهای طولانی یا حتی بدون پرداخت، سهم پخشکننده را تسویه میکردند. این موضوع خسارتهای سنگینی وارد میکرد.»
او اجرای طرح تسهیم از مبدأ را «اتفاقی بسیار مهم و ضروری» دانست و خواستار اجرای سریع و کامل آن در همه سینماهای کشور شد.
طرح تسهیم از مبدأ سینما
A New Era of Financial Transparency Begins in Iranian Cinema
According to Faranema, Iran’s film industry has officially launched the long‑awaited “Revenue Sharing at Source” system — a mechanism that distributes the legal share of filmmakers, producers and distributors at the moment a ticket is purchased. This marks one of the most significant economic reforms in Iranian cinema in four decades.
For years, delayed payments, complex administrative processes, lack of transparency and financial disputes created major challenges for producers and distributors. In many cases, payments were made months or even a year after a film’s theatrical release.
With the arrival of Raed Faridzadeh at the Iranian Cinema Organization in 2023, efforts to establish a unified economic chain for cinema intensified. A specialized technical team developed the required infrastructure, and after successful testing, the system was launched with the presence of major cinema guilds, producers, exhibitors and distributors.
The new system ensures:
- Financial transparency and discipline
- Improved liquidity for producers
- Reduced guild disputes
- Increased investment security
- Greater trust across the industry
- Alignment with global standards
- Use of modern digital technologies
Cinema officials, including Faridzadeh, Habib Ilbeigi, Homayoun Asadian and Morteza Shayesteh, emphasized that this reform will revitalize film production, accelerate investment returns and eliminate long‑standing financial ambiguities.
