رضا درستکار، منتقد و پژوهشگر سینما، در گفتوگویی اختصاصی با فرانما درباره روند انتخاب نماینده ایران برای اسکار و جایگاه فیلم «پیرپسر» در این رقابتها، بر ضرورت شناخت قواعد آکادمی اسکار و پرهیز از تصمیمهای سلیقهای تأکید کرد. او با مرور تجربههای گذشته، از جمله ماجرای معرفی «گبه» و سپس «بچههای آسمان» در دهه ۷۰، یادآور شد که بیتوجهی به قواعد رقابت، شانس آثار ایرانی را کاهش داده است.
قواعد بازی اسکار
درستکار با استفاده از یک تمثیل ورزشی گفت: «اسکار زمین فوتبال است، نه بسکتبال. وقتی وارد این زمین میشویم باید قواعد همان بازی را رعایت کنیم. اگر فیلمی خارج از این قواعد معرفی شود، عملاً شانسی نخواهد داشت.» او تأکید کرد که اسکار بیش از هر چیز به چرخه سرگرمی و صنعت سینما توجه دارد و ۹۰ درصد فیلمهای انتخابشده واجد ویژگیهای سرگرمکنندگی هستند.
تجربههای تاریخی؛ از «گبه» تا «بچههای آسمان»
این منتقد با اشاره به تجربههای دهه ۷۰ گفت: «در سالی که کمیته انتخاب ایران به جای بچههای آسمان، گبه را فرستاد، نتیجهای حاصل نشد. اما سال بعد که بچههای آسمان معرفی شد، به نامزدی رسید. دلیلش هم نگاه انسانگرایانه و اومانیستی آثار مجیدی بود که با ذائقه آکادمی همخوانی داشت.»
«پیرپسر» و مسیرهای بینالمللی
درستکار درباره فیلم «پیرپسر» نیز توضیح داد: «این فیلم ارزشمند است و نگاه انسانی دارد. اگر نماینده ایران میشد، شانس بیشتری داشت. اما وقتی از سوی کشوری دیگر معرفی شود، هویت ملی آن کشور را نمایندگی میکند، نه ایران را. آکادمی هم دقیقاً به همین تنوع ملی و فرهنگی توجه دارد.»
نقد مدیریت فرهنگی
او در بخش دیگری از سخنانش به ضعف مدیریت فرهنگی در ایران اشاره کرد و گفت: «گاهی مدیران فرهنگی فیلمهایی را معرفی میکنند که اساساً با قواعد اسکار همخوانی ندارند. حتی یک بار فیلم مستند معرفی شد، در حالی که این شاخه جایگاه مشخصی دارد. این تصمیمها بیشتر ناشی از بیبرنامگی و حفظ موقعیتهای مدیریتی است تا نگاه حرفهای به سینما.»
جمعبندی درستکار
به باور رضا درستکار، اسکار جایزهای هنری به معنای جشنوارهای نیست، بلکه بخشی از چرخه صنعت سینماست. او تأکید کرد: «فیلمی مثل پیرپسر به دلیل نگاه انسانیاش ارزشمند است، اما بدون کمپین حرفهای و معرفی درست، شانس چندانی ندارد. باید پذیرفت که قواعد این رقابت جهانی روشن است و تنها با رعایت آنها میتوان به موفقیت امیدوار بود.»
Reza Dorostkar: “Old Boy movie was a more deserving choice for the Oscars”
In an exclusive interview with Faranema, Iranian critic Reza Dorostkar reflected on Iran’s Oscar submissions and the case of Old Boy “Pir Pesar“. He stressed that the Academy Awards operate on strict rules tied to the entertainment industry, not festival-style artistry. Dorostkar recalled how Children of Heaven succeeded due to its humanistic values, while Gabbeh failed. He argued that Pir Pesar would have had more chances as Iran’s official entry, but when submitted by another country, it represents that nation’s identity, not Iran’s.
