به گزارش فرانما، کمتر از یک ماه تا پایان مهلت معرفی فیلم‌ها برای اسکار نودونهم باقی مانده، اما هنوز ترکیب و سازوکار کمیته انتخاب نماینده سینمای ایران به‌طور عمومی اعلام نشده است؛ در همین حال گزارشی درباره غیبت دوباره خانه سینما از این فرآیند منتشر شده که تا این لحظه هیچ‌یک از دو نهاد اصلی ماجرا آن را رسماً تأیید نکرده‌اند.
این ابهام یک سال پس از اختلاف جدی میان خانه سینما و بنیاد سینمایی فارابی شکل گرفته است؛ اختلافی که در نهایت باعث شد خانه سینما اعلام کند در برگزاری جلسات کمیته انتخاب نماینده ایران برای اسکار ۲۰۲۶ نقشی نخواهد داشت.
با این حال، خانه سینما همان زمان از سینماگرانی که با پیشنهاد این نهاد عضویت در کمیته را پذیرفته بودند، خواست همکاری خود را با بنیاد فارابی ادامه دهند تا فرآیند معرفی نماینده ایران متوقف نشود.
کمیته در ادامه تشکیل شد و در نهایت «علت مرگ: نامعلوم» ساخته علی زرنگار را به‌عنوان نماینده رسمی ایران برای اسکار ۲۰۲۶ انتخاب کرد.
اکنون پرسش این است که آیا برای اسکار ۲۰۲۷، اختلاف سال گذشته حل شده یا بار دیگر همان مسیر تکرار خواهد شد؟
هنوز حضور یا عدم حضور خانه سینما قطعی نیست
گزارش تازه‌ای مدعی شده است که خانه سینما امسال نیز در کمیته انتخاب فیلم حضور ندارد.
اما این گزاره در حال حاضر تأیید رسمی نشده است.
تا زمان تنظیم این گزارش، نه خانه سینما درباره خروج از فرآیند امسال اطلاعیه‌ای منتشر کرده و نه بنیاد سینمایی فارابی ترکیب نهایی کمیته را اعلام کرده است.
بنابراین نمی‌توان با قطعیت نوشت که خانه سینما از کمیته اسکار ۲۰۲۷ کنار گذاشته شده یا خود از مشارکت در آن صرف‌نظر کرده است.
این سکوت البته به دلیل زمان‌بندی آکادمی قابل توجه است.
طبق مقررات اسکار نودونهم، هر کشور باید مشخصات کمیته انتخاب خود را برای تأیید به آکادمی ارائه کند.
مهلت اعلام کمیته گذشته است
قوانین رسمی آکادمی برای اسکار نودونهم می‌گوید فهرست اعضای کمیته انتخاب هر کشور باید حداکثر تا ۱۴ اوت ۲۰۲۶ ارائه شود.
این تاریخ اکنون گذشته است.
آکادمی همچنین تأکید کرده است که کمیته‌ها باید هر سال اطلاعات خود را به‌روزرسانی کنند.
حداقل پنج نفر باید در کمیته حضور داشته باشند و اکثریت اعضا باید از سینماگران و حرفه‌ای‌های حوزه فیلم باشند.
اعضا نیز نباید با فیلم‌هایی که در همان سال برای انتخاب بررسی می‌شوند، رابطه حرفه‌ای داشته باشند.
نکته دیگر این است که آکادمی از کمیته‌ها خواسته فرآیند انتخاب فیلم را به‌صورت عمومی منتشر کنند؛ از جمله شیوه تشکیل و فعالیت کمیته، روش ارائه فیلم‌های متقاضی و راه ارتباطی با کمیته.
با وجود عبور از مهلت ۱۴ اوت، هنوز جزئیات فرآیند امسال ایران به شکل عمومی و روشن اعلام نشده است.
فریدزاده وعده همکاری با خانه سینما داده بود
ابهام فعلی در حالی است که رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، چند هفته پیش در نشست رسانه‌ای خود درباره روند معرفی نماینده ایران موضع متفاوتی بیان کرده بود.
او تأکید کرده بود که بنیاد سینمایی فارابی همچنان نهاد رسمی مورد تأیید آکادمی برای انجام فرآیند معرفی نماینده ایران است.
به گفته او، قرار بود این روند امسال با همکاری خانه سینما و مشارکت فعالان سینمایی انجام شود.
فریدزاده پیش‌تر نیز گفته بود نقش فارابی در این فرآیند باید تسهیل‌گر باشد.
طبق این مدل، فارابی بستر رسمی ارتباط با آکادمی را فراهم می‌کند و انتخاب هنری فیلم در اختیار کمیته‌ای متشکل از سینماگران قرار می‌گیرد.
اگر گزارش تازه درباره عدم حضور خانه سینما تأیید شود، این پرسش مطرح خواهد شد که وعده همکاری دو نهاد در ماه‌های گذشته به چه سرنوشتی رسیده است.
اختلاف سال گذشته از کجا شروع شد؟
ماجرای سال گذشته با مذاکره میان خانه سینما و مدیران سینمایی برای تشکیل کمیته آغاز شد.
خانه سینما انتظار داشت نقش صنفی بیشتری در انتخاب اعضا و اداره فرآیند داشته باشد.
اما در ادامه بر سر نحوه تشکیل کمیته و محل برگزاری جلسات اختلاف به وجود آمد.
هیات‌رئیسه خانه سینما سرانجام در اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد که با وجود مذاکرات اولیه، مدیران سینمایی همان سازوکار گذشته را ادامه داده‌اند؛ سازوکاری که از نظر این نهاد برای شرایط فعلی مناسب نبود.
خانه سینما بر همین اساس اعلام کرد:
در برگزاری جلسات کمیته انتخاب فیلم نقشی نخواهد داشت.
با این حال، تصمیم دیگری نیز گرفت.
این نهاد از سینماگرانی که از طریق تماس و پیشنهاد خانه سینما عضویت در کمیته را پذیرفته بودند، خواست جلسات را ترک نکنند.
دلیل این تصمیم جلوگیری از لطمه‌خوردن به امکان حضور سینمای ایران در اسکار اعلام شد.
کمیته بدون خانه سینما ادامه داد
در نهایت کمیته ۹ نفره کار خود را ادامه داد.
پانته‌آ پناهی‌ها، آزاده موسوی، ابوالحسن داوودی، فرهاد توحیدی، هومن بهمنش، محمدرضا دلپاک، مصطفی کیایی، علی دهکردی و محمدرضا تشکری اعضای این گروه بودند.
از میان ۸۴ فیلم واجد شرایط، پنج اثر به فهرست نهایی رسیدند:
«پیرپسر»، «رها»، «زن و بچه»، «زیبا صدایم کن» و «علت مرگ: نامعلوم».
سرانجام «علت مرگ: نامعلوم» به کارگردانی علی زرنگار به‌عنوان نماینده ایران انتخاب شد.
این فیلم به فهرست کوتاه ۱۵ اثر اسکار راه نیافت.
قانون اسکار امسال تغییر کرده است
همزمان با فصل تازه اسکار، آکادمی یکی از مهم‌ترین تغییرات سال‌های اخیر را در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اعمال کرده است.
تا پیش از این، مسیر معمول ورود یک فیلم به این بخش از طریق کمیته رسمی یک کشور یا منطقه بود.
هر کشور تنها می‌توانست یک فیلم را به‌عنوان نماینده رسمی خود معرفی کند.
از اسکار نودونهم، مسیر دوم نیز اضافه شده است.
یک فیلم غیرانگلیسی‌زبان در صورت کسب یکی از شش جایزه مشخص جشنواره‌ای می‌تواند مستقلاً برای بررسی در بخش فیلم بین‌المللی ارسال شود.
شش مسیر تازه به اسکار
شش جایزه‌ای که آکادمی تعیین کرده عبارت‌اند از:
خرس طلایی جشنواره برلین، نخل طلای کن، شیر طلایی ونیز، جایزه بهترین فیلم جشنواره بوسان، جایزه بزرگ هیأت داوران سینمای جهان ساندنس و جایزه Platform جشنواره تورنتو.
بنابراین، برای مثال، اگر یک فیلم ایرانی نخل طلای کن را به دست آورد، برای ورود به فرآیند بررسی اسکار بهترین فیلم بین‌المللی الزاماً نیازمند انتخاب‌شدن به‌عنوان نماینده رسمی ایران نیست.
اما این نکته اهمیت دارد:
برنده‌شدن در این جشنواره‌ها به معنای نامزدی مستقیم اسکار نیست.
این فیلم‌ها تنها حق ارسال مستقیم برای بررسی را به دست می‌آورند.
پس از آن، همچنان باید شرایط فنی و قانونی آکادمی را داشته باشند و وارد فرآیند رقابت با دیگر فیلم‌ها شوند.
آیا تغییر قانون نتیجه اختلاف ایران بود؟
در گزارش منتشرشده درباره اختلاف خانه سینما، این احتمال مطرح شده که تغییر قانون اسکار ممکن است تحت تأثیر حواشی انتخاب نماینده ایران در سال گذشته بوده باشد.
اما هیچ سندی این فرضیه را تأیید نمی‌کند.
آکادمی هنگام اعلام قوانین نودونهمین دوره توضیح داد که تغییرات براساس پیشنهاد کمیته‌های اجرایی و تخصصی خود انجام شده‌اند.
در توضیحات رسمی هیچ اشاره‌ای به ایران، بنیاد فارابی، خانه سینما یا اختلاف سال گذشته دیده نمی‌شود.
کشورهای مختلف نیز در دوره‌های گذشته با اختلاف، تغییر کمیته، تحریم یا حتی معرفی‌نکردن فیلم مواجه بوده‌اند.
بنابراین نسبت‌دادن تصمیم جهانی آکادمی به اختلاف داخلی سینمای ایران، در وضعیت فعلی یک گمانه‌زنی بدون پشتوانه مستند است.
آیا اختیار فارابی کم شده است؟
تغییر تازه آکادمی البته می‌تواند در آینده یک نتیجه مهم برای سینمای ایران داشته باشد.
تا امروز، ورود رسمی یک فیلم ایرانی به بخش فیلم بین‌المللی اسکار تقریباً همیشه وابسته به کمیته مورد تأیید آکادمی بود.
با قانون جدید، یک فیلم ایرانی می‌تواند بدون عبور از این سازوکار، در صورت دریافت یکی از شش جایزه تعیین‌شده، امکان ارسال مستقیم پیدا کند.
این مسیر می‌تواند به‌ویژه برای فیلم‌هایی اهمیت داشته باشد که در جشنواره‌های بزرگ جهانی موفق‌اند اما در داخل کشور گزینه کمیته رسمی نمی‌شوند.
با این حال، چنین فیلمی همچنان باید همه شرایط واجد صلاحیت اسکار را رعایت کند.
آکادمی چه چیزی از کمیته ایران می‌خواهد؟
قانون اسکار الزام نمی‌کند که کمیته یک کشور متعلق به یک نهاد دولتی یا صنفی خاص باشد.
آکادمی تنها یک سازمان، هیأت یا کمیته مورد تأیید را برای هر کشور می‌پذیرد.
حداقل نیمی از اعضا باید از هنرمندان یا حرفه‌ای‌های سینما باشند و ترکیب کمیته باید به تأیید آکادمی برسد.
در مورد ایران، بنیاد سینمایی فارابی طی سال‌های گذشته کانال رسمی انجام این فرآیند بوده است.
اما هیچ بند آکادمی الزام نمی‌کند که جلسات لزوماً در فارابی یا خانه سینما برگزار شوند.
بنابراین اختلاف دو نهاد در اصل، بیش از آنکه ناشی از مقررات اسکار باشد، به سازوکار داخلی تقسیم اختیار در سینمای ایران بازمی‌گردد.
ایران تا ۳۰ سپتامبر فرصت دارد
مهلت نهایی ارسال فیلم‌های بخش بهترین فیلم بین‌المللی نودونهمین دوره جوایز اسکار ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۸ مهر ۱۴۰۵ است.
تا آن زمان باید فیلم انتخاب‌شده، مدارک، مشخصات عوامل، مستندات اکران و نسخه دیجیتال آن در اختیار آکادمی قرار گیرد.
فهرست کوتاه ۱۵ فیلم این بخش ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ اعلام خواهد شد.
نامزدهای نهایی نیز ۲۱ ژانویه ۲۰۲۷ معرفی می‌شوند.
مراسم نودونهمین دوره جوایز اسکار روز ۱۴ مارس ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد.
پرسشی که هنوز پاسخ ندارد
بنابراین مهم‌ترین بخش خبر امروز نه «غیبت قطعی خانه سینما»، بلکه ابهام درباره نحوه حضور آن است.
مهلت آکادمی برای معرفی ترکیب کمیته گذشته و مهلت معرفی فیلم نیز کمتر از یک ماه دیگر به پایان می‌رسد.
از سوی دیگر رئیس سازمان سینمایی پیش‌تر وعده داده بود فرآیند امسال با همکاری خانه سینما انجام شود.
اکنون برای روشن‌شدن ماجرا سه سؤال باقی است:
کمیته امسال چه کسانی هستند؟ خانه سینما در انتخاب آنها چه نقشی داشته؟ و جلسات انتخاب نماینده ایران با چه سازوکاری برگزار خواهد شد؟
تا زمانی که خانه سینما یا بنیاد فارابی به این پرسش‌ها پاسخ رسمی ندهند، کناره‌گیری خانه سینما از اسکار ۲۰۲۷ را نمی‌توان یک خبر قطعی دانست.
.
Is Iran’s House of Cinema Again Outside the Oscar Selection Process?
Faranema reports that uncertainty is growing over the composition of Iran’s committee for selecting its official submission to the 99th Academy Awards, less than a month before the Academy’s deadline for International Feature Film entries.
A recent Iranian media report claims that the House of Cinema may once again be absent from the selection process.
However, no official statement confirming that claim has so far been issued by either the House of Cinema or the Farabi Cinema Foundation.
The uncertainty comes one year after a major dispute between the two institutions over how Iran’s submission for the 2026 Oscars was selected.
Last Year’s Dispute
The House of Cinema initially participated in discussions over the formation of Iran’s selection committee.
It later announced that it would play no institutional role in organizing the committee’s meetings, arguing that the structure eventually adopted by cinema authorities did not reflect what had been discussed.
At the same time, the House of Cinema asked filmmakers who had accepted committee membership following its contacts to continue participating in order to avoid jeopardizing Iran’s Oscar submission.
The nine-member committee eventually selected Ali Zarnegar’s “Cause of Death: Unknown” as Iran’s official entry.
The film did not advance to the 15-film shortlist.
What Has Happened This Year?
Iran’s official process for the 99th Oscars has not yet been publicly detailed.
This is significant because Academy rules require each country or region to submit updated information about its selection committee.
For the 2026–27 season, committee information was due by August 14, 2026.
The Academy requires selection committees to have at least five members, with a majority drawn from film artists and craftspeople.
Committee members may not have professional ties to films under consideration.
The Academy also requires each committee to publicly disclose its film-selection process.
A Previous Promise of Cooperation
Iranian Cinema Organization president Raed Faridzadeh recently said the Farabi Cinema Foundation remained the official body recognized in Iran’s Oscar submission process.
He also indicated that this year’s selection would take place with the involvement and approval of the House of Cinema.
Faridzadeh has previously characterized Farabi’s role as a facilitator rather than the artistic selector itself.
If the latest report about the House of Cinema’s absence proves accurate, questions will therefore emerge over what happened to that planned cooperation.
A Major New Oscar Rule
The Academy has introduced an important change for the 99th Academy Awards.
Traditionally, a non-English-language film reached the International Feature Film race through the official selection committee of a country or region.
That remains the primary route.
However, a second route has now been introduced.
A non-English-language film can also be submitted if it wins one of six designated prizes at major international film festivals.
The qualifying awards are:
the Golden Bear at Berlin,
the Palme d’Or at Cannes,
the Golden Lion at Venice,
the Busan Best Film Award,
the World Cinema Grand Jury Prize at Sundance, and
the Platform Award at Toronto.
Not an Automatic Oscar Nomination
Winning one of those awards does not automatically make a film an Oscar nominee.
It only allows the film to be submitted for consideration without relying on a country’s official selection.
The Academy still reviews the film’s eligibility, after which it competes through the normal International Feature Film process.
Was the Rule Changed Because of Iran?
One Iranian report has suggested that the Academy’s new rule may have been influenced by last year’s controversy over Iran’s selection committee.
There is no evidence supporting that claim.
When announcing the new regulations, the Academy said rule changes were developed through its awards and executive committees.
Its official announcement made no reference to Iran or to the dispute involving Farabi and the House of Cinema.
The suggestion should therefore be treated as speculation rather than established fact.
A New Path for Iranian Films
The new regulation could nevertheless have consequences for Iranian cinema.
An Iranian film winning one of the six qualifying festival prizes could now enter the Academy’s International Feature Film consideration process without being chosen as Iran’s official submission.
That potentially creates an alternative route for internationally successful Iranian films.
However, the film would still need to comply with all Academy eligibility requirements.
September 30 Deadline
The deadline for International Feature Film submissions is September 30, 2026.
The Academy will announce the International Feature Film shortlist on December 15.
Oscar nominations will be announced on January 21, 2027.
The 99th Academy Awards will take place on March 14, 2027.
For Iran, however, a more immediate question remains unresolved:
Who is serving on this year’s selection committee, what role has the House of Cinema played in forming it, and how will Iran’s official Oscar submission be chosen?
Until Farabi or the House of Cinema provides an official answer, reports that the House of Cinema has again withdrawn from the process should remain unconfirmed.
