آنتونیا شرکا؛ سینمای کوتاه چگونه جهانی می‌شود؟

به گزارش فرانما، آنتونیا شرکا، مترجم، منتقد سینما و مدرس دانشگاه در رشتهٔ زبان ایتالیایی، در گفت‌وگویی اختصاصی با پایگاه خبری فرانما، در حاشیه پاتوق فیلم کوتاه انجمن سینمای جوانان ایران، درباره جایگاه و چالش‌های فیلم کوتاه سخن گفت.

شرکا با اشاره به اینکه فیلم کوتاه در سراسر جهان سرنوشت متفاوتی نسبت به فیلم بلند دارد، افزود: «این مسئله فقط به ایران محدود نیست. بخشی از آن به چرخه پخش مربوط می‌شود. فیلم‌های بلند، شانس بیشتری برای دیده‌شدن دارند، اما فیلم کوتاه چنین امکانی را کمتر تجربه می‌کند.»

به گفته او، در فیلم کوتاه می‌توان جسارت‌هایی به خرج داد که در فیلم بلند یا تلویزیون ممکن نیست. دلیلش این است که فیلم کوتاه، به دلیل محدودیت نمایش و تعداد کم مخاطب، حساسیت‌های کمتری برمی‌انگیزد. او این ویژگی را یک امتیاز مثبت دانست.

شرکا یادآور شد که در دوران فعالیت «سینمای هنر و تجربه»، سانس‌هایی به فیلم کوتاه اختصاص داده می‌شد که فرصت مناسبی برای نمایش این آثار بود. او امیدوار است چنین فضایی دوباره در سالن‌های سینما ایجاد شود.

این منتقد سینما، جشنواره‌ها و تلویزیون را از مهم‌ترین بسترهای نمایش فیلم کوتاه دانست و گفت: «در بسیاری از کشورها، تلویزیون نقشی جدی در پخش فیلم کوتاه دارد، اما در ایران این اراده کمتر دیده می‌شود.»

شرکا تأکید کرد که ورود به عصر دیجیتال، ساخت فیلم کوتاه را آسان‌تر کرده است. او گفت: «امروز حتی با یک دوربین موبایل و کمی تجهیزات می‌توان فیلم کوتاه ساخت. برخلاف گذشته، دیگر نیازی به تهیه و ظهور نگاتیو نیست.» با این حال، او بر لزوم حمایت بیشتر نهادهایی چون مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و انجمن سینمای جوان تأکید کرد و پیشنهاد داد که سازمان‌ها و شرکت‌ها با سفارش ساخت فیلم کوتاه، به پایداری حرفه‌ای فیلمسازان کمک کنند.

او فیلم کوتاه را بستر مناسبی برای تجربه‌گرایی و سبک‌هایی مانند سورئالیسم دانست و افزود: «این مدیوم به دلیل وابستگی کمتر به فروش بلیت، آزادی بیشتری برای تجربه روش‌ها و مسیرهای متفاوت دارد.»

شرکا با اشاره به نقش فیلم کوتاه در پرداختن به موضوعات اجتماعی و سیاسی در گذشته گفت: «امروز گرایش‌ها به سمت سلیقه‌های خاص‌تر و هنری‌تر رفته است. این تنوع منفی نیست و باید برای نگاه‌های هنری نیز فضا ایجاد شود.»

او همچنین بر اهمیت «جهانی فکر کردن» در فیلم کوتاه تأکید کرد و نقل‌قولی از فدریکو فلینی، کارگردان ایتالیایی، را یادآور شد: «هرچه محلی‌تر و بومی‌تر فکر کنید، حرفتان جهانی‌تر خواهد بود.» به باور شرکا، فیلمساز باید اثری بسازد که با وجود ریشه‌داشتن در یک زمان و مکان مشخص، بتواند مخاطب بین‌المللی را جذب کند.

گفت‌وگو: امیر فرخاد – کامیار معصومی

Antonia Sherka: Short Films Are a Field of Courage and Creativity in Cinema

Antonia Sherka, Iranian cinema critic, translator, and university lecturer, highlighted the unique challenges and opportunities of short films during the Tehran Youth Cinema Society’s Short Film Gathering. She emphasized that short films allow for greater creative risk-taking compared to feature films due to fewer commercial and political constraints. Sherka called for stronger institutional support, especially from national broadcasters and cultural organizations, and stressed the importance of thinking globally while staying rooted in local culture, echoing Federico Fellini’s famous advice.

Interview by Amir Farkhad & Kamyar Masoomi