به گزارش فرانما، فیلم مستند «طهران، امجدیه» به کارگردانی محمود مولایی، روزنامهنگار و مستندساز، در جشنواره ورزشی نیس فرانسه حضور یافته است. این فیلم به بررسی تاریخچه و جایگاه ورزشگاه امجدیه تهران میپردازد؛ ورزشگاهی که نه تنها در حافظه ورزشی کشور، بلکه در خاطرات اجتماعی و فرهنگی چند نسل ایرانی نقش پررنگی داشته است.
خاطرهای جمعی از امجدیه
مولایی در گفتوگو با فرانما تأکید کرد که امجدیه را پیش از ورود به عرصه مطبوعات میشناخته است: «آدمهای مختلف، نه فقط فوتبالیها یا ورزشکاران، بلکه حتی کسانی که هیچ پیشینهای در ورزش نداشتند، خاطرهای از امجدیه داشتند. من شخصاً سال ۷۹ با کتاب روزی روزگاری فوتبال نوشته حمیدرضا صدر با امجدیه آشنا شدم و علاقهام به این ورزشگاه شکل گرفت.»
او افزود که در دهه ۸۰ گزارشهایی درباره امجدیه نوشته بود، اما هیچگاه تصور نمیکرد این دغدغه روزی به شکل یک مستند تصویری درآید. به گفته او، روایتهای متناقض درباره تاریخ ساخت امجدیه همواره برایش پرسشبرانگیز بوده است: «یکی میگفت ۱۳۱۷، دیگری ۱۳۱۸ یا ۱۳۲۰. همین تناقضها باعث شد به دنبال ریشهیابی دقیق تاریخ این ورزشگاه بروم.»
امجدیه؛ سازهای تاریخی در پهلوی اول
مولایی در توضیح پیشینه تاریخی امجدیه گفت: «کلنگ ساخت ورزشگاه در سال ۱۳۱۳ زده شد. در همان دوره که سازههای مهمی چون دانشگاه تهران و دادگستری ساخته شدند، امجدیه نیز به عنوان ورزشگاه ملی شکل گرفت. در سال ۱۳۱۶ ورزش در مدارس اجباری شد و نگاه به تربیت بدنی جدیتر شد. امجدیه نماد این رویکرد تازه بود.»
رویدادهای بزرگ و نقطه اوج
این مستند علاوه بر تاریخ ساخت، به رویدادهای مهمی که در امجدیه رخ داده پرداخته است؛ از مسابقات فوتبال و جام ملتهای آسیا تا مراسمهای اجتماعی و سیاسی. مولایی نقطه اوج فیلم را بازی ایران و اسرائیل در جام ملتهای ۱۹۶۸ (۱۳۴۷) میداند: «آن شب تاریخی، با گل پرویز قلیچخانی، ایران قهرمان شد. این لحظه را به عنوان اوج روایت در فیلم در نظر گرفتیم.»
از جشنواره حقیقت تا نیس فرانسه
مولایی درباره مسیر جشنوارهای فیلم گفت: «فیلم ابتدا به جشنواره حقیقت ارسال شد اما در بخش نیمهبلند پذیرفته نشد. با این حال، بازخوردهای مثبت نشان داد که اثر ظرفیت حضور بینالمللی دارد. امجدیه هرچند موضوعی بومی است، اما به دلیل عنصر فوتبال و ورزشگاه، جهانی و قابل ارتباط برای مخاطبان خارجی است. همین باعث شد فیلم راهی جشنواره ورزشی نیس فرانسه شود.»
نگاه بیطرفانه به تاریخ
کارگردان تأکید کرد که نگاهش به امجدیه ایدئولوژیک نبوده است: «تلاش کردم روایت عادلانهای از امجدیه ارائه کنم؛ از جشنها و مسابقات تا درگیریها و مراسمهای اجتماعی. هدف این بود که مخاطب ببیند این ورزشگاه از کجا شروع شده و به کجا رسیده است.»
تصویر و گفتوگو: کامیار معصومی – امیر فرخاد
هماهنگی: عاطفه حسینزاده
“Tehran, Amjadieh” Selected for Nice International Sports Film Festival
Mahmoud Molaei: Amjadieh Is More Than a Stadium, It’s Part of Our Collective Memory
The documentary “Tehran, Amjadieh”, directed by journalist and filmmaker Mahmoud Molaei, will be screened at the Nice International Sports Film Festival in France. The film revisits the history and legacy of Amjadieh Stadium, one of Tehran’s most iconic sports and cultural landmarks.
Roots of Inspiration
Molaei explains that his fascination with Amjadieh began in 1999 after reading Hamidreza Sadr’s book “Once Upon a Time Football”. He recalls:
“Even before entering journalism, I knew Amjadieh. Many people, even those with no background in sports, had memories of it. For me, Amjadieh was always a concern. I wrote several reports about it in the 2000s, but never imagined it would one day become the subject of a documentary.”
The Old Stadium of Tehran
Founded in 1934 during the reign of Reza Shah, Amjadieh was built alongside other major structures of the era such as Tehran University and the Ministry of Justice. It quickly became the beating heart of Iranian sports. Beyond football matches, Amjadieh hosted rallies, celebrations, and even funeral ceremonies, embedding itself deeply in the social fabric of the capital.
The Peak Moment: Asian Cup 1968
The documentary traces Amjadieh’s journey from its construction to its peak during the 1968 Asian Cup, when Iran defeated Israel with a historic goal by Parviz Ghelichkhani to win its first continental title.
“That match was a turning point in Iranian football. While Iran had participated in the Olympics before, the Asian Cup victory at Amjadieh was a milestone that cannot be overlooked,” Molaei notes.
A Fair Portrayal of History
Molaei emphasizes that his approach was not ideological but rather aimed at presenting a balanced narrative:
“I wanted viewers to feel where Amjadieh started and where it ended up. It’s not just a sports venue; it’s part of our collective memory.”
Festival Journey
The film was previously screened at Iran’s Cinema Verité Documentary Festival and now finds a new international audience in Nice. Molaei reflects:
“Although it wasn’t selected for competition in Tehran, I realized that Amjadieh, with its universal football element, could resonate abroad. Its acceptance in Nice is a historic moment for me.”
