به گزارش فرانما محمدرضا فهمیزی، منتقد سینما، در گفتوگو با فرانما تأکید کرد که کیفیت فیلمهای کوتاه ایران در سالهای اخیر «چند پله بالاتر» از سینمای بلند کشور قرار گرفته و دلیل اصلی این فاصله، مشکل تاریخی فیلمنامه در سینمای ایران است.
فهمیزی: ۸۰ تا ۹۰ درصد فیلمهای بلند ایران از ضعف فیلمنامه آسیب میبینند
فهمیزی با اشاره به اینکه «فیلمنامه» مهمترین چالش ساختاری سینمای ایران است، گفت: «شاید اغراق نباشد اگر بگویم ۸۰ تا ۹۰ درصد فیلمهای سینمایی ایران از مشکلات فیلمنامه آسیب میبینند. ایرادهای بنیادی و ساختاری در بسیاری از فیلمها دیده میشود؛ ایرادهایی که حتی یک تماشاگر علاقهمند هم میتواند تشخیص دهد.»
او افزود که این ضعف در فیلمهای کوتاه نیز وجود دارد، اما شدت آن بسیار کمتر است. و فیلمسازان جوان در این حوزه «قصههای بهتر و ساختارهای سالمتری» ارائه میکنند.
چرا فیلم کوتاه جلوتر است؟
فهمیزی دلیل این برتری را ماهیت آموزشی و تجربی فیلم کوتاه دانست: «فیلمساز فیلم کوتاه دارد تجربه میکند، دارد دیکته مینویسد. اگر غلط باشد، اگر ایرادی داشته باشد، هیچ مشکلی نیست. مسیر را شروع کرده و با هر فیلم میتواند پیشرفت کند.»
او تأکید کرد که فیلم کوتاه، فضای آزمون و خطاست؛ اما در سینمای بلند، اشتباهات قابل پذیرش نیستند.
سینمای بلند؛ جایی که اشتباهات دیگر پذیرفته نمیشود
فهمیزی گفت: «وقتی به مرحلهای میرسی که ادعا داری میتوانی فیلم سینمایی بسازی، دیگر عیب و ایراد قابل پذیرش نیست؛ مگر اینکه برای کارت ارزش قائل نباشی یا هدفت از سینما فقط بیزینس باشد.»
او افزود که فیلم بلند نیازمند تجربه پلهپله است و فیلمسازی که مسیر حرفهای را از فیلم کوتاه آغاز کرده باشد، در سینمای بلند نباید دچار ایرادهای بنیادی شود.
نمونهای از ضعف فیلمنامه در سینمای ایران
فهمیزی در ادامه به نمونهای اشاره کرد: «دو سه سال پیش فیلمی داشتیم که بهعنوان نماینده ایران به اسکار معرفی شد؛ فیلم در آغوش درخت. در کمال تعجب، فیلمنامه این فیلم در جشنواره، سیمرغ بلورین گرفته بود؛ در حالی که ایرادهای بنیادی داشت.»
او این اتفاق را نشانهای از آشفتگی معیارهای فیلمنامهنویسی در سینمای ایران دانست.
فیلم کوتاه، امید سینمای ایران
فهمیزی در پایان گفت: «بهترین اتفاق برای سینمای ایران این است که فیلمسازان جوان از فیلم کوتاه شروع کنند. این مسیر طبیعی، اصولی و حرفهای است و میتواند آینده سینمای بلند ایران را نجات دهد.»
Film Critic Mohammadreza Fahmizi: Short Films Are Several Steps Ahead of Iran’s Feature Cinema
According to Faranema, Iranian film critic Mohammadreza Fahmizi stated that short films in Iran are “several steps ahead” of feature films, mainly due to the chronic screenplay crisis in Iranian cinema.
He emphasized that 80–90% of Iranian feature films suffer from fundamental screenplay weaknesses, while short films—despite having flaws—show stronger storytelling and healthier structures.
Fahmizi described short filmmaking as a space for learning and experimentation, where mistakes are acceptable. But in feature filmmaking, he said, “errors are no longer excusable,” unless the filmmaker prioritizes business over artistic value.
He also criticized the selection of certain films for major awards, citing In the Embrace of the Tree as an example of a film with a structurally flawed screenplay that nonetheless won a major national award.
Fahmizi concluded that the future of Iranian cinema depends on filmmakers who begin their journey with short films and gradually build professional experience.
