به گزارش فرانما کتاب «جهان سینما در وضعیت ابرفیلم» نوشته آرش آذرپیک و آریو همتی منتشر شد. این کتاب در ۱۴۸ صفحه، با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و قیمت ۵۰۰ هزار تومان توسط مؤسسه آموزشی تألیفی ارشدان عرضه شده است. این اثر، تلاش دارد نگاهی تازه به نظریهپردازی سینما ارائه دهد و با طرح مفهوم ابرفیلم، از چارچوبهای سنتی و دوگانهمحور تاریخ سینما عبور کند.
بازخوانی تاریخ سینما با نقد ادعاهای حقیقتمدار
در فصل نخست کتاب، آرش آذرپیک توضیح میدهد که تاریخ سینما همواره با ادعاهای حقیقتمدار همراه بوده است. هر سبک و هر جریان، از نورگرایی و حرکتگرایی تا رئالیسم، فرمالیسم، اکسپرسیونیسم، سوررئالیسم، نئورئالیسم، موج نو و پساساختارگرایی، تنها بخشی از واقعیت سینما را لمس کردهاند و همان بخش را «کل حقیقت» دانستهاند. نویسنده با تمثیل فیلِ فیلم توضیح میدهد که هر مکتب تنها به بخشی از این فیل رسیده و همان بخش را حقیقت مطلق پنداشته است. او تأکید میکند که کشف این مکاتب درست بوده، اما ادعای مطلق بودن آنها نادرست است. در این نگاه، ابرفیلم با احترام به همه کشفها، اما با نقد ادعاهای انحصارگرایانه، اصالت را به ذات چندساحتی سینما بازمیگرداند؛ ذاتی که در هیچ ژانر یا سبک واحدی خلاصه نمیشود.
نظریه جنس سوم؛ عبور از دوگانههای کلاسیک سینما
کتاب سپس به سراغ دوگانههای مشهور تاریخ سینما میرود؛ دوگانههایی که سالهاست نظریههای سینمایی را در چارچوبهای ثابت نگه داشتهاند. در نگاه دکارتی، سینما یا بازنمایی است یا خلاقیت. در نگره هگلی، سینما دوگانهای است که با سنتز حل میشود. در نگرگاه مارکسی، سینما در کشمکش قوای تولید و ایدئولوژی معنا مییابد. بسیاری از نظریهها نیز همچنان در دوگانههای بیرون/درون، واقعیت/خیال، ذهن/عین، روایت/ضدناروایت، فرم/محتوا و تصویر/صدا گرفتار ماندهاند. در برابر این دوگانهها، نظریه جنس سوم مطرح میشود. اصلی هستیشناختی که میگوید: «سینما نه این است، نه آن؛ بلکه چیزی فراتر از ساختار این دوگانههاست.»
در این نگاه، ژانرها تنها بخشی از حقیقتاند، سبکها امکاناتاند، مکاتب چشماندازند و نظریهها لمساند، نه حقیقت. ابرفیلم پیشنهاد میکند که سینما را باید بهعنوان میدان امکانات همزمان دید؛ جایی که همه ساحات سینما در کنار هم معنا پیدا میکنند، نه در تضاد با یکدیگر. این دیدگاه، سینما را از انحصارهای ژانری و سبکمحور رهایی میبخشد و آن را به ساختاری چندوجهی تبدیل میکند.
“World Cinema in the State of Hyperfilm” Published
According to Faranema, the book “World Cinema in the State of Hyperfilm” written by Arash Azarpik and Aryo Hemmati has been released by Arshadan Publishing Institute. The book, published in 148 pages with 1000 copies and priced at 500,000 Toman, introduces a new theoretical approach to cinema through the concept of Hyperfilm.
In the opening chapter, Azarpik explains that the history of cinema has always been shaped by truth‑claiming movements. Each cinematic school or style has touched only a part of cinema’s multifaceted nature and mistakenly declared that part as the whole truth. Using the metaphor of the Elephant of Film, the author argues that every cinematic school has grasped only one part of the elephant and mistaken that part for the entire essence of cinema.
The book then introduces the concept of the Third Essence, a philosophical principle that rejects traditional cinematic dualities such as representation/creativity, reality/fiction, form/content and image/sound. Hyperfilm proposes that cinema is not defined by these binaries but is a multi‑dimensional field where all cinematic possibilities coexist simultaneously.
