به گزارش فرانما، فیلم «درخت‌ها نظاره‌گرند» (Trees Are Watching) به نویسندگی و کارگردانی بهمن قبادی، با بازی اوا گرین و مراد ییلدیریم و با حضور مارتین اسکورسیزی به‌عنوان تهیه‌کننده اجرایی، در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو ۲۰۲۶ به نمایش درآمد. اما واکنش شماری از منتقدان به فیلم، به‌ویژه درباره استفاده از تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی، منفی بوده است.
این فیلم روز ۱۸ سپتامبر در بخش Centrepiece جشنواره تورنتو، نمایش جهانی خود را تجربه کرد. «درخت‌ها نظاره‌گرند» یک فیلم ترسناک روان‌شناختی است که داستان زنی به نام داریا را روایت می‌کند. رمان‌نویسی که همراه دختر ناشنوایش به زادگاه خود در ماردین ترکیه بازمی‌گردد و درگیر خاطرات کودکی، یک افسانه کردی و پیامدهای تخریب طبیعت می‌شود.
از یک افسانه کردی تا یک کابوس خانوادگی
داستان فیلم بر باور فولکلوریکی استوار است که بر اساس آن، مردگان می‌توانند در قالب درختان دوباره متولد شوند و زندگی دیگری را در اشیای ساخته‌شده از چوب تجربه کنند. این ایده در فیلم به خانه، درختان و یک صندلی چوبی پیوند می‌خورد و فضای یک داستان وحشت فراطبیعی را شکل می‌دهد.
داریا با بازی اوا گرین، پس از بازگشت به ماردین با خاطراتی از دوران کودکی مواجه می‌شود. دختر ناشنوای او نیز در مرکز بخشی از این تجربه‌های غیرعادی قرار دارد. فیلم از این مسیر، گذشته خانوادگی، آسیب‌های دوران کودکی و تخریب محیط‌زیست را به یکدیگر مرتبط می‌کند.
بهمن قبادی این فیلم را شخصی‌ترین تجربه خود توصیف کرده و پیشینه شکل‌گیری آن به کابوس‌هایی نسبت داده شده که در دوران ۱۸ سال تبعید او را دنبال کرده‌اند؛ در کنار تأملاتش درباره رابطه انسان و طبیعت.
ورود مارتین اسکورسیزی به پروژه
یکی از مهم‌ترین اخبار پیش از نمایش فیلم، پیوستن مارتین اسکورسیزی به پروژه بود. اسکورسیزی در آستانه نمایش جهانی «درخت‌ها نظاره‌گرند» به‌عنوان تهیه‌کننده اجرایی به فیلم اضافه شد.
این همکاری ادامه رابطه قدیمی قبادی و اسکورسیزی است. اسکورسیزی در سال ۲۰۱۲ فیلم «فصل کرگدن» (Rhino Season) قبادی را در نخستین نمایش جهانی آن در جشنواره تورنتو معرفی کرده بود. قبادی نیز در مقطعی در نیویورک با پروژه‌های اسکورسیزی، از جمله «گرگ وال‌استریت» و «مرد ایرلندی» ارتباط داشت و در فیلم دوم نیز حضوری کوتاه داشت.
تهیه‌کنندگی «درخت‌ها نظاره‌گرند» را سیفی شاهین، بهمن قبادی، لیدیا دین پیلچر و گلریز احتیاتی بر عهده دارند. و اسکورسیزی در کنار لوکاس آکوسکین و باهوز نصرالدین از تهیه‌کنندگان اجرایی فیلم است.
اوا گرین و مراد ییلدیریم در مرکز فیلم
اوا گرین نقش داریا را بازی می‌کند و مراد ییلدیریم نیز از بازیگران اصلی فیلم است. ییلدیریم در آستانه نمایش جهانی فیلم در تورنتو حضور داشت و فیلم با استقبال مخاطبان و رسانه‌ها از حضور او روی فرش قرمز همراه شد.
تریلر رسمی فیلم که جشنواره تورنتو منتشر کرده، «درخت‌ها نظاره‌گرند» را ترکیبی از وحشت روان‌شناختی و تمثیل زیست‌محیطی معرفی می‌کند و بر ارتباط میان داریا، گذشته او و درختانی که در مرکز داستان قرار دارند تأکید دارد.
نقدهای تند؛ از هوش مصنوعی تا پایان‌های متعدد
پس از نمایش جهانی فیلم، نقدهای منتشرشده واکنش‌های متفاوتی داشتند. با این حال، چند نقد برجسته ایرادهای جدی به ساختار روایی و جلوه‌های تصویری فیلم وارد کرده‌اند.
مهم‌ترین محور انتقاد، استفاده گسترده از تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی است. نقد منتشرشده در Variety این استفاده را یکی از مشکلات اصلی فیلم دانسته و معتقد است تصاویر AI در بخش‌هایی از فیلم، از جمله فلش‌بک‌ها و روایت اسطوره‌ای، به جای تقویت فضای اثر، از آن فاصله می‌گیرند.
در همین حال، نقد Bloody Disgusting از بازی اوا گرین و بازیگران کودک به‌عنوان نقاط قوت فیلم یاد کرده، اما معتقد است فیلم در لحن و روایت دچار عدم تعادل شده و زمان نزدیک به دو ساعت آن به‌طور کامل توجیه نمی‌شود.
نقد In Review Online نیز فیلم را از نظر ریتم و انسجام روایی نامتوازن دانسته. و به استفاده مکرر از کلیشه‌های ژانر وحشت و طولانی شدن بخش پایانی اشاره کرده است.
یکی دیگر از منتقدان نیز به وجود چند پایان متوالی اشاره کرده و معتقد است فیلم پس از رسیدن به نقاطی که می‌توانست پایان مناسبی باشند، همچنان روایت را ادامه می‌دهد.
همه واکنش‌ها منفی نبود
در مقابل، برخی نقدها ارزیابی متفاوتی ارائه کرده‌اند. برای نمونه، Sean Kelly on Movies ایده فیلم و فضای فولکلوریک آن را قابل توجه دانسته و بازی‌ها و برخی لحظات ترسناک اثر را از نقاط قوت آن ارزیابی کرده است.
همچنین در واکنش‌های منتشرشده از سوی مخاطبان جشنواره، در کنار انتقاد از روایت و جلوه‌های تصویری، از فیلم‌برداری و بازی‌ها نیز به‌عنوان نقاط مثبت یاد شده است.
«درخت‌ها نظاره‌گرند» در حال حاضر با نمایش جهانی خود در تورنتو، نخستین مرحله از مسیر جشنواره‌ای‌اش را پشت سر گذاشته است. تاریخ اکران عمومی فیلم هنوز اعلام نشده است.
