به گزارش فرانما، جامعه هنری ایران و ترکمنصحرا در سوگ یکی از چهرههای ماندگار خود نشست. آیمحمد آیمحمدی، نمایشنامهنویس، بازیگر و کارگردان پیشکسوت و از بنیانگذاران تئاتر گنبدکاووس، روز ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۴ در سن ۷۸ سالگی دار فانی را وداع گفت.
زندگی و آغاز فعالیت هنری
آیمحمدی در سال ۱۳۲۶ در گنبدکاووس به دنیا آمد. پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، مدرک کاردانی ادبیات فارسی گرفت و بیش از یک دهه به تدریس در مدارس راهنمایی گنبد پرداخت. علاقه او به هنر نمایش از دهه ۴۰ شکل گرفت؛ زمانی که در کلاسهای منوچهر آذر، کارگردان نامآشنا، شرکت کرد و نخستین تجربههای بازیگری و نمایشنامهنویسی خود را آغاز نمود.
آثار شاخص پیش از انقلاب
- در سال ۱۳۵۲ نمایشنامه «پرخان» را نوشت و اجرا کرد.
- در سال ۱۳۵۳ در نمایش «سنت» به کارگردانی منوچهر آذر ایفای نقش داشت؛ نمایشی که در جشنواره تئاتر مشهد مورد تقدیر قرار گرفت.
- در سال ۱۳۵۴ نمایشنامه «اورال» را نوشت که بهعنوان نمایش برتر استان مازندران انتخاب شد و در رقابتهای کشوری رتبه نخست را کسب کرد.
- یک سال بعد نمایشنامه «قرهچویون» را خلق کرد که تحولی تازه در ادبیات نمایشی ترکمنصحرا به وجود آورد.
فعالیتهای پس از انقلاب
آیمحمدی پس از انقلاب نیز حضوری پررنگ در تئاتر داشت. نمایشنامه «موسیخان و اسبهای دشت» او در جشنواره فجر رتبه ممتاز گرفت. در سال ۱۳۷۱ نمایشنامه «پرندگان دریایی» را نوشت و کارگردانی کرد که در سالن محراب تهران به صحنه رفت. نمایشنامه «زنی در زنجیر» نیز به قلم او و با کارگردانی تورج قدیرزاده و حسین یاسمی در جشنواره فجر منطقهای رتبه اول و نشان طلا را کسب کرد.
دیگر فعالیتها
- نگارش رمان «اوراس» در فضای افسانههای ترکمنی (منتشر نشد).
- بازی در فیلمهای سینمایی «راز خنجر» (۱۳۶۹) و «دلباخته» (۱۳۷۸).
- تألیف یک لغتنامه ۲۰۰ صفحهای برای تطبیق واژگان فارسی و خارجی با زبان ترکمنی.
میراث فرهنگی
آیمحمد آیمحمدی بهعنوان یکی از ستونهای تئاتر ترکمنصحرا، با قلمی توانمند و نگاهی عمیق به فرهنگ بومی، میراثی ارزشمند برای آیندگان بر جای گذاشت. به باور بسیاری از صاحبنظران، قدرت قلم و خلاقیت او در ادبیات نمایشی ترکمنصحرا بیبدیل بود.
Ay-Mohammad Ay-Mohammadi, Veteran of Turkmen-Sahra Theater, Passes Away at 78
Ay-Mohammad Ay-Mohammadi, a pioneering playwright, actor, and director from Turkmen-Sahra and one of the founders of theater in Gonbad-e Kavus, passed away on September 17, 2025, at the age of 78. He authored notable plays such as Oral and Qara Choyun, contributed to the development of Turkmen theater, and also appeared in films including The Dagger’s Secret (1989) and Delbakhteh (1999). His legacy remains a cornerstone of Iranian and Turkmen cultural heritage.
