به گزارش فرانما، حسین وخشوری، مدیر فرهنگی و مطبوعاتی و نخستین دبیر جشنواره فیلم فجر، صبح شنبه ۱۴ شهریور در ۷۹سالگی درگذشت؛ مدیری که نامش با نخستین سال‌های شکل‌گیری ساختارهای سینمایی پس از انقلاب و آغاز جشنواره‌ای پیوند خورده که بعدها به مهم‌ترین رویداد سالانه سینمای ایران تبدیل شد.
زمان و مکان مراسم خاکسپاری و بزرگداشت وخشوری هنوز از سوی خانواده او اعلام نشده است.
نخستین دبیر جشنواره فیلم فجر
مهم‌ترین بخش کارنامه حسین وخشوری به نخستین دوره جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۶۱ بازمی‌گردد.
او دبیری دوره‌ای را برعهده داشت که هنوز بسیاری از ساختارهای شناخته‌شده امروز جشنواره شکل نگرفته بود.
نخستین دوره از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۶۱ در تهران برگزار شد و افتتاحیه آن در تالار وحدت بود.
وخشوری در آن مقطع مسئولیت اداره کل تحقیقات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را نیز برعهده داشت.
فجری که هنوز «سیمرغ» نمی‌داد
جشنواره فجر در نخستین دوره شباهت زیادی به شکل امروزی خود نداشت.
بخش سینمای حرفه‌ای غیررقابتی برگزار شد و مسابقه اصلی به فیلم‌های آماتور اختصاص داشت.
بنابراین فیلم‌های بلند حرفه‌ای آن دوره برای دریافت سیمرغ با یکدیگر رقابت نمی‌کردند.
آثاری چون «حاجی واشنگتن» علی حاتمی، «خط قرمز» مسعود کیمیایی، «مرگ یزدگرد» بهرام بیضایی و «سفیر» فریبرز صالح از فیلم‌های مهمی بودند که در نخستین دوره نمایش داده شدند.
طراحی نشان سیمرغ نیز از همان آغاز وجود داشت، اما ساختار جوایزی که امروز با جشنواره فجر شناخته می‌شود، در دوره‌های بعد تثبیت شد.
روایت وخشوری از تولد فجر
حسین وخشوری سال‌ها بعد درباره چگونگی آغاز جشنواره روایت کرده بود که در سال ۱۳۶۱، همزمان با وزارت سیدمحمد خاتمی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، طرحی برای برگزاری سالانه جشنواره فیلم در ایام دهه فجر ارائه کرده است.
به گفته او، این پیشنهاد پس از تأیید به مرحله اجرا رسید و نخستین دوره در بهمن همان سال برگزار شد.
وخشوری اهداف اولیه جشنواره را مرور کارنامه سالانه سینما، انتخاب و معرفی آثار شاخص و فراهم‌کردن زمینه گردهمایی سینماگران توصیف کرده بود.
این روایت نشان می‌دهد جشنواره فجر در آغاز نه فقط به‌عنوان یک مراسم اهدای جایزه، بلکه به‌عنوان بخشی از تلاش برای سازمان‌دهی دوباره فضای سینمای ایران تعریف شده بود.
از یک تجربه ابتدایی تا مهم‌ترین رویداد سینمای ایران
نخستین دوره فجر در شرایطی برگزار شد که سینمای ایران هنوز درگیر تغییرات گسترده پس از انقلاب و همزمان با سال‌های جنگ ایران و عراق بود.
تکلیف بسیاری از سیاست‌های تولید، نمایش و حمایت دولتی از سینما هنوز به شکل نهایی امروز نرسیده بود.
در چنین فضایی، نخستین دوره جشنواره نیز بیشتر حالتی آزمایشی داشت.
اما این تجربه ادامه پیدا کرد و از دوره دوم، بخش حرفه‌ای جشنواره نیز وارد رقابت شد.
در دهه‌های بعد، سیمرغ بلورین، مسابقه سینمای ایران و رونمایی سالانه از مهم‌ترین تولیدات سینمایی به عناصر ثابت فجر تبدیل شدند.
به این ترتیب، نام وخشوری به‌عنوان نخستین دبیر در ابتدای فهرستی ثبت شد که طی بیش از چهار دهه، مدیران فرهنگی و سینماگران متعددی در آن قرار گرفته‌اند.
مدیریت فیلمخانه ملی ایران
فعالیت وخشوری تنها به جشنواره فجر محدود نبود.
مدیریت فیلمخانه ملی ایران از دیگر مسئولیت‌های مهم او در حوزه سینما بود.
فیلمخانه ملی یکی از نهادهای کلیدی در حفظ و نگهداری میراث تصویری سینمای ایران است و مسئولیت‌هایی چون آرشیو، حفاظت و نگهداری نسخه‌های فیلم‌ها و اسناد سینمایی را دنبال می‌کند.
حضور وخشوری در مدیریت این مجموعه، بخش دیگری از ارتباط او با ساختار رسمی و تاریخی سینمای ایران بود.
سینما، کتاب و مدیریت فرهنگی
وخشوری در حوزه‌های فرهنگی دیگری نیز مسئولیت داشت.
او در برگزاری و مدیریت چند دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور داشت و بخشی از کارنامه‌اش بیرون از حوزه مستقیم سینما شکل گرفت.
تحصیلات او نیز ترکیبی از رسانه و سیاست بود.
وخشوری دانش‌آموخته ارتباطات و دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه تهران بود.
این پیشینه بعدها در مسیر کاری او میان مدیریت فرهنگی و فعالیت رسانه‌ای امتداد پیدا کرد.
سال‌ها در مطبوعات سینمایی
یکی دیگر از بخش‌های اصلی فعالیت حسین وخشوری، حضور در مطبوعات تخصصی سینما بود.
او سال‌ها مدیرمسئول هفته‌نامه «سینما» بود و در حوزه رسانه‌های سینمایی فعالیت کرد.
کار او در این بخش، وجه دیگری از زندگی حرفه‌ای‌اش را شکل می‌داد؛ مسیری که این‌بار نه از طریق مدیریت جشنواره یا یک نهاد دولتی، بلکه از راه انتشار خبر، نقد و تحلیل سینمایی ادامه پیدا کرد.
بنابراین کارنامه وخشوری در نقطه تلاقی سه حوزه قرار داشت: مدیریت سینمایی، رویدادهای فرهنگی و مطبوعات.
نامی در صفحه اول تاریخ فجر
جشنواره‌ای که حسین وخشوری در سال ۱۳۶۱ نخستین دوره‌اش را مدیریت کرد، طی بیش از چهار دهه تغییرات فراوانی را تجربه کرده است.
ساختار مسابقه، شیوه داوری، بخش بین‌الملل، سیاست‌های انتخاب فیلم و حتی جایگاه جشنواره در تقویم سینمای ایران بارها تغییر کرده‌اند.
با این حال یک داده تاریخی ثابت مانده است:
نخستین نام در فهرست دبیران جشنواره فیلم فجر، حسین وخشوری است.
او صبح شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ در ۷۹سالگی درگذشت و خانواده‌اش قرار است جزئیات مراسم خاکسپاری و یادبود را متعاقباً اعلام کنند.
.
Hossein Vakhshouri, First Fajr Festival Secretary, Dies at 79
Faranema reports that Hossein Vakhshouri, a veteran Iranian cultural and media manager who served as the first secretary of the Fajr Film Festival, died on Saturday, September 5, 2026, at the age of 79.
Funeral and memorial arrangements have not yet been announced by his family.
The First Secretary of Fajr
Vakhshouri’s most significant place in Iranian cinema history is connected to the inaugural edition of the Fajr Film Festival in 1983.
He served as secretary of the festival when many of the structures now associated with Fajr had yet to be established.
The first edition was held in Tehran in February 1983.
At the time, Vakhshouri was also involved in cultural administration at Iran’s Ministry of Culture and Islamic Guidance.
A Very Different First Edition
The inaugural Fajr Film Festival was considerably different from the event known today.
Professional Iranian feature films were screened outside competition, while the competitive section was primarily devoted to amateur cinema.
Major Iranian films screened during the first edition included Ali Hatami’s “Hajji Washington,” Masoud Kimiai’s “The Red Line,” Bahram Beyzaie’s “Death of Yazdgerd” and Fereydoun Saleh’s “The Ambassador.”
The competitive structure and Crystal Simorgh awards associated with later editions were developed more fully in subsequent years.
Vakhshouri’s Account of Fajr’s Creation
In a 2001 interview, Vakhshouri recalled that he had proposed the idea of holding an annual international film festival during the anniversary celebrations of the Iranian Revolution in 1982.
According to his account, the proposal was approved and the inaugural festival was organized the following February.
He described its original goals as reviewing the year’s cinematic output, highlighting notable films and creating a gathering place for filmmakers.
Over the following decades, Fajr developed into the most prominent annual event in Iran’s film industry.
National Film Archive
Vakhshouri also served as a manager of the National Film Archive of Iran, one of the country’s key institutions responsible for preserving cinematic heritage.
His work therefore extended beyond festival administration into film preservation and cultural infrastructure.
Cinema, Publishing and Cultural Management
His professional résumé also included management responsibilities connected with several editions of the Tehran International Book Fair.
Vakhshouri studied communications and later earned a master’s degree in political science from the University of Tehran.
His career ultimately combined cultural administration, cinema and journalism.
A Career in Film Journalism
Vakhshouri was also active for many years in Iran’s specialized film press.
He served as managing director of the cinema publication “Cinema”, adding journalism and publishing to his institutional work in the film industry.
His career consequently spanned three interconnected areas: film administration, cultural events and cinema journalism.
More than four decades after the first Fajr Film Festival, Vakhshouri’s name remains the first on the festival’s list of secretaries.
He died on September 5, 2026, at the age of 79.
