به گزارش فرانما فیلم «حجامت» ساخته نادر ساعیور، در جشنواره بینالمللی کارلوویواری به نمایش درمیآید. این نخستین فیلم بلند ساعیور است که بهطور کامل خارج از ایران ساخته شده. اما مهمترین نکته، غیبت جعفر پناهی در مراسم جهانی فیلم است. پناهی تدوینگر و تهیهکننده «حجامت» است، اما به دلیل ممنوعیت خروج از کشور نمیتواند در جشنواره حاضر شود.
ساعیور که به تازگی عضویت در آکادمی اسکار را رد کرده، میگوید این اتفاق برای او «تلخ و شیرین» است. او و پناهی سالهاست کنار هم کار میکنند. همکاری آنها در فیلم «یک تصادف ساده» به نخل طلای کن ۲۰۲۵ رسید. با این حال، اینبار ساعیور باید فیلم را تنها معرفی کند.
پناهی؛ غایب بزرگ «حجامت»
ساعیور گفت:
«هر روز با او صحبت میکنم. حداقل یک ساعت. در ایران بیکار است و نمیتواند کار کند. تمام وقتش صرف دادگاه و مسائل قضایی میشود.»
پناهی پس از پایان کمپین اسکار فیلم قبلی، به ایران بازگشت. مدتی بعد، پاسپورتش ضبط شد. اکنون با حکم جدیدی روبهروست که او را به دلیل «تبلیغ علیه نظام» تهدید به حبس دوباره میکند.
ساعیور اظهار کرد:
«کارلوویواری امیدوار بود پناهی کنار ما باشد، اما نمیتواند ایران را ترک کند.»
داستان «حجامت»؛ خانوادهای مذهبی در برلین
فیلم «حجامت» درباره مراد است؛ مردی مذهبی که در برلین زندگی میکند. او میفهمد برادر کوچکترش کِرِم همجنسگراست. این راز، زندگی خانواده را دگرگون میکند. مراد تلاش میکند از برادرش محافظت کند، اما باورهای سخت و ترسهای قدیمی مانع او میشوند.
در فیلم، بازیگران شناختهشدهای حضور دارند؛ از جمله:
- کیدا خضر رمضان
- نیکولته کربیتس
- عزیز چاککورت
- موریس بلیبتروی
- ناستاسیا کینسکی
چرا «حجامت»؟ استعارهای از پاکسازی ذهن
«حجامت» نام یک روش درمانی سنتی است. در این روش، مقدار کمی خون از بدن خارج میشود تا درد و فشار کم شود. سیوار میگوید این مفهوم، استعارهای از پاکسازی ذهن است:
«اگر خون مانده را بیرون نکشیم، هیچچیز تغییر نمیکند. اگر با دیوارهای ذهنی روبهرو نشویم، سیاست هم تغییر نمیکند.»
او میگوید این فیلم، برخلاف آثار قبلیاش، به ریشه مشکلات میپردازد:
«این فیلم داستان امروز من است.»
برلین؛ شهری که ذهن ساعیور را تغییر داد
ساعیور تاکید کرد مهاجرت به برلین، نقطه عطف زندگی او بوده است:
«وقتی بعد از ۵۰ سال از ایران به برلین آمدم، یکشبه فهمیدم بسیاری از باورهایی که داشتم اشتباه بودند.»
او از دوران کودکیاش میگوید؛ زمانی که جنگ ایران و عراق در ذهن او «جنگ مقدس» بود:
«آرزو داشتم بزرگ شوم و شهید شوم. اما بعدها فهمیدم آن جنگ برای منافع سیاسی بود.»
سیوار معتقد است ترس از تغییر باورها یکی از بزرگترین موانع تحول در ایران است.
جهانی بودن «حجامت»
ساعیور معتقد است موضوع فیلم جهانی است:
«در شرق، دیوار ذهنی را دین میسازد. در غرب، گذشته باشکوه. تا این بار را برنداریم، آزادی واقعی نمیآید.»
در یکی از صحنهها، مراد به زیرزمین برده میشود؛ استعارهای از سفر به درون.
انتخاب کیدا خضر رمضان
ساعیور گفت:
«در جامعه عرب و ترک برلین بسیار شناختهشده است. اگر میخواهی وارد یک جامعه شوی، باید با چهره اصلی آن حرف بزنی.»
او میگوید رمضان «بازیگری از دل» است و او را به یاد ژان رنو میاندازد.
پناهی نیز هنگام تدوین فیلم، از بازی رمضان شگفتزده شده بود:
«گفت انتخاب فوقالعادهای است.»
پیوند ساعیور و پناهی
با وجود ممنوعیت خروج پناهی، رابطه این دو فیلمساز همچنان نزدیک است:
«هر روز حرف میزنیم. او اولین کسی است که وقتی عضو آکادمی شدم، به من زنگ زد.»
ساعیور تاکید کرد هر ایده تازهای که دارد، نخست با پناهی در میان میگذارد:
«او همیشه اولین نفر است.»
Nader Saeivar on ‘Hijamat’: “I Speak to Jafar Panahi Every Day”
According to Faranema, Iranian filmmaker Nader Saeivar will premiere his new film Hijamat at the Karlovy Vary International Film Festival without his longtime collaborator Jafar Panahi. Panahi produced and edited the film but cannot leave Iran due to a travel ban.
Hijamat is Saeivar’s first feature fully made outside Iran. The film follows Murad, a religious man in Berlin, who discovers that his younger brother is gay. This revelation forces him to confront old fears and rigid beliefs.
Saeivar says the film reflects his own transformation after moving to Berlin. He compares the film’s title — an ancient therapeutic practice — to the need for mental cleansing.
He speaks to Panahi every day. Panahi spends most of his time dealing with legal issues in Iran. Despite his absence, their creative bond remains strong.
