به گزارش فرانما اکبر عالمی (۱۳ تیر ۱۳۲۴ – ۲۲ مهر ۱۳۹۹)، مجری، کارشناس تلویزیون، استاد دانشگاه و مستندساز برجسته سینمای ایران، یکی از چهرههای اثرگذار در آموزش و ترویج دانش سینما بود؛ هنرمندی که بخش مهمی از عمر خود را صرف تولید آثار مستند، آموزش دانشگاهی و معرفی جلوههای ویژه و تاریخ هنر به مخاطبان ایرانی کرد.
زندگی و تحصیلات؛ از دامغان تا انگلستان
اکبر عالمی اصالتاً دامغانی بود اما در اهواز به دنیا آمد. پدرش، احمد عالمی، دامپزشک و فردی تحصیلکرده بود و بهدلیل شرایط کاری، پیش از تولد اکبر از دامغان به اهواز مهاجرت کرده بود. خانواده کمتر از دو سال بعد به دامغان بازگشتند و عالمی دوران کودکی و نوجوانی خود را در همان شهر گذراند.
او برای ادامه تحصیل در رشته مورد علاقهاش، علوم سینمایی، به تهران آمد و در دانشکده هنرهای دراماتیک در رشته رادیو و تلویزیون فارغالتحصیل شد. سپس کارشناسی ارشد سینما را در دانشگاه تربیت مدرس دریافت کرد و برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و تا مقطع دکترای سینما پیش رفت.
فعالیتهای حرفهای؛ چهرهای علمی و محبوب در تلویزیون
پس از بازگشت به ایران، عالمی فعالیتهای فرهنگی و هنری خود را آغاز کرد و سالها در دانشگاه به تدریس علوم سینمایی پرداخت. او در حوزه انیمیشن و جلوههای ویژه تخصص داشت و با برنامه تلویزیونی «آن روی سکه» به مخاطبان معرفی شد؛ برنامهای که درباره جلوههای ویژه بود و محبوبیت زیادی پیدا کرد.
اما نقطه اوج حضور او در رسانه، برنامه «هنر هفتم» بود؛ برنامهای که اکبر عالمی را بهعنوان یک مرجع علمی سینما در ایران تثبیت کرد.
او بعدها در برنامههای مختلف تلویزیونی بهعنوان مجری، کارشناس و منتقد حضور داشت و یکی از آخرین فعالیتهای رسانهای او، برنامه «سینما ماوراء» در شبکه چهار سیما بود.
سوابق مدیریتی و فعالیتهای هنری
اکبر عالمی علاوه بر تدریس و اجرا، تجربههای مدیریتی مهمی نیز داشت:
- ریاست لابراتوار وزارت فرهنگ و آموزش عالی
- مسئولیت لابراتوارهای سازمان صدا و سیما
- عضویت در فرهنگستان زبان و ادب فارسی
- عضویت در انجمن مدرسان سینما
او همچنین تجربه بازیگری در فیلم «بابا نان داد» (۱۳۵۱) را در کارنامه دارد.
آثار ماندگار و فعالیتهای مستندسازی
عالمی در طول فعالیت حرفهای خود آثار متعددی تولید کرد، از جمله:
- گویندگی مجموعه پنجقسمتی «جهان، آفریدهٔ هنر» درباره تاریخ هنر
- مستند «چرا زیبایی مهم است؟» درباره فلسفه زیبایی
- مجموعه پنجقسمتی «نوابغ عکاسی» درباره تاریخ عکاسی
او همچنین نزدیک به ۳۰ فیلم مستند صنعتی برای صنایع داروسازی، پتروشیمی، نساجی و چوب به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، آلمانی، ایتالیایی و عربی ساخت.
درگذشت؛ پایان راه یک استاد محبوب
اکبر عالمی که مدرک درجه یک هنری داشت، در ۱۰ مهر ۱۳۹۹ برای ساخت یک مستند به بیمارستانی مراجعه کرد و با وجود رعایت پروتکلهای بهداشتی، به ویروس کرونا مبتلا شد. او بامداد ۲۲ مهر ۱۳۹۹ در سن ۷۵ سالگی درگذشت و پیکرش در قطعه هنرمندان بهشت زهرا در کنار خسرو سینایی و مسعود مهرابی به خاک سپرده شد.
یادش گرامی و نامش ماندگار.
Remembering Akbar Alami: A Prominent Iranian Film Scholar and Documentary Filmmaker
According to Faranema, Akbar Alami (born July 4, 1945 – died October 13, 2020), was a renowned Iranian TV host, film scholar, university professor and documentary filmmaker whose contributions significantly shaped cinema education and media literacy in Iran.
Alami was born in Ahvaz, though his family was originally from Damghan. He studied Radio and Television at the Faculty of Dramatic Arts, earned his M.A. in Cinema from Tarbiat Modares University, and later completed his Ph.D. in Cinema in England.
He became widely known through the TV program “Aan Roye Sekkeh”, focused on visual effects, and later through “Honar-e Haftom”, which established him as a leading scientific voice in Iranian cinema. He also appeared as host, critic and expert in numerous other programs, including “Cinema Mavara”.
Alami held several managerial positions, including heading film laboratories at the Ministry of Culture and IRIB, and was a member of the Academy of Persian Language and Literature and the Association of Cinema Instructors.
His notable works include narration of the five‑part series “The World Created by Art”, the documentary “Why Beauty Matters?”, and the five‑part series “Photography Geniuses”. He also produced nearly 30 industrial documentaries in multiple languages.
Akbar Alami passed away at age 75 due to COVID‑19 and was buried in the Artists’ Section of Behesht‑e Zahra Cemetery.
